फोटो ग्यालरी

१. पृष्ठभूमि तथा अवस्था : तुलसीपुर नगरपालिकाको स्थापना २०४८ सालमा भएको हो । तत्कालिन अवस्थामा तुलसीपुर र अमृतपुर गाउ पञ्चायहरु मिलाएर बनेको थियो भने २०७१।८।१६ गतेको मन्त्रीपरिषदको निर्णयबाट साबिकका उरहरी,टरीगाउ र हलवार गाबिस गोभर नगरपालिको बिस्तार भएको थियो भने पुन : २०७३ साल पागुन २७ गतेको मन्त्रीपरिषदको निर्णय बमोजिम यस नगरपालीकामा साविक गा.वि.स. मानपुर,बिजौरी,डुरुवा,फुलबारी, र पवननगर  गाभेर पुन : नया नगरपालिकाको नवसंरचना बमोजिम तुलसीपुर उपमहानगरपालिका कायम भएको छ । हाल यस नगरीमा १९ वटा वडा कायम छन । नगरको पछिल्लो बिस्तार संगै यसको आन्तरिक आय बृद्धि लाई प्रभाकारी बनाएमा भविश्यमा  महानगरपालिकाको ढोका खुल्ला भएको छ । वडा नं. ५ पुर्ण शहरी,वडा नं. ६ र ९ शहर उन्मुख  छन । भौगोलिक बिषमता पनि तुलसीपुर नगरपालीकाको एउटा विशेषता बनेको छ । पुर्वमा घोराही उपमहानगरपालिका, उत्तरमा सल्यानर रोल्पा जिल्ला  लमही नगरपालिका र पश्चिममा दंगिशरण र शान्तिनगर गाउपालिका रहेको छ भौगोलिक विस्तारको हिसावले हेर्ने हो भने यस नगरपालीका महाभारत पहाड देखि दक्षिण चुरे  सम्म फैलिएको छ । यस नगरपालिकाले ३८४.६३ बर्ग किमि क्षेत्रफल ओगटेको छ । हाल यसको जनसंख्या राष्ट्रिय जनगणना २०६८ बमोजिम १४१५२८ पुगेको छ ।  समुन्द्री सतह देखि ५९२ देखि २०५० मिटर को उचाईमा नगरपालिका आसिन छ । बिगतको द्धन्दमा राप्ती अञ्चल ज्यादै प्रभाबित भएकोले मानवीय जीवन जिउन बिविध कारणले शहरी क्षेत्र अनुकुल हुने भएकै कारण तुलसीपुरमा बसाईसराई ज्यादै बढेको देखिन्छ । कम आन्तरिक आय भएको यस नगपालिकाको माग र आपुर्ति बीच सन्तुलन कायम हुन सकेको छैन । बढदो शहरीकरणले बिकासको चौतर्फि क्षेत्रमा सम्बोधन गर्न नगरलाई हम्य हम्य बनाएको छ । २९ किमिको दुरीमा पूर्ब पश्चिम राजमार्ग संग सिधै कालोपत्रे बाटोको सम्बन्ध,राप्तीका पहाडि जिल्लाहरु सल्यान,रुकुममा कालोपत्रेबाटो सहितको सम्बन्ध र रोल्पाको केहिभागको सम्बन्ध र दाङ्ग–सुर्खेत सडकका कारण यो नगरीको भविश्य उज्ज्वल देखिन्छ । तुलसीपुर गनरपालिका वडा नं. १२ मा रहेको यरपोर्टबाट हाल संचालनमा रहेको हवाई सेवा राप्ती अञ्चलकै आशा एवं भरोसाको मुख्य बिषय बनेको छ । निजि क्षेत्रको यएर लाईन्स संचालनमा ल्याई प्रभावकारी सेवा दिनु उपयुक्त देखिन्छ । २०३० सालमा तत्कालित अञ्चलाधिस चन्द्रमान थकालीका पालामा नगरनिर्माण समिति गठन भई आधुनिक शहरका रुपमा बिकसित यो नगर पछिल्लो समयमा बाटो र खुल्ला क्षेत्रको अलि साघुरो घेरामा परेको अनुभव भएको छ । हाल रिङ्गरोडको निर्माण कार्य आरम्भ, आधुनिक बसपार्कको निर्माण कार्यका लागि नगरबिकास कोष संग संझौता हुनु , भवन निर्माण आचारसंहिता लागु गर्नु लगाएतका नगरबिकासका राम्रा एवं प्रभावकारी सूचकहरु हुन । यो नगरपालिका खुल्ला दिशामुक्त र पूर्ण साक्षर वडा घोषण भएको छ भने बालमैत्री नगरघोषणको तयारीमा जुटेको छ ।  तुलसीपुर नगरपालिका मनोरम एवं पर्यटकिय क्षेत्रका हिसावले समेत अब्बल रहेको छ । तुलसीपुर नगरपालिका वडा नंं ४ को चमेरे गुफा,वडा नं. ७ को राप्ती शान्ति उद्यान,वडा नं. ११ को दंगिशरण राजाको दरबार,वडा नं. ६ को त्रीसिद्धेश्वरी मन्दिर,वडा नं. ८ को राधाकृष्ण मन्दिर,वडा नं.१२ को सितलपुर मन्दीर,वडा नं. १० को गौरीगाउ ताल,वडा नं. ३ को ऐतिहासिक शक्तिपिठ थरकोट लगाएतका अति मनोरम तथा पर्यटकिय क्षेत्रहरु रहेका छन । यी क्षेत्रहरुको भौतिक पर्बाधार,संरक्षण र बिकास गरी प्रमुख पर्यटकिय स्थल बनाई आन्तरिक आय बनाउनु जरुरी बनेको छ । बिद्युत,टेलिफोन ३ को साबिक ७  नं. बाहेक सबै वडामा पुगेको छ । तुलसीपुर क्षेत्रमा बैकिङ्ग तथा संचार संबद्ध संस्थाहरुको राम्रो बिकास भएको छ । यस नगरका अधिकांश वडाहरु ग्रामिण तथा कृषि योग्य भएकोले सिंचाई र उन्नत बीउ मलको उचित प्रबन्ध गरी आधुनिक कृषि प्रर्णालीको बिकास गर्नु जरुरी छ । स्वरोजगारको ब्यवस्था,आधुनिक कृषि प्रर्णाली र प्राबिधिक शिक्षाको अधिकाधिक बिकास बाट बैदेशिक रोजगारका लागि जाने युवा रोक्ने कार्यक्रम ल्याउनु जरुरी देखिन्छ । बार्षिक रुपमा हजारौं शिक्षित हुने यस नगरीमा रोजगारीका लागि औद्योगिक क्षेत्र तथा अन्य अवसर नहुदा शिक्षित बेरोजगारको संख्या बढेको छ । यसका लागि केन्द्रिय सरकारको नीति बमोजिम स्थानीय सरकारले पनि स्वरोजगारमुखि कार्यक्रम तथा सीप बिकास र क्षमता बिकासका बिविध कार्यक्रमहरु नगरपरिषदबाट केही हदसम्म सम्बोधन गर्दै आएको छ । तथापि यस सम्बन्धमा राष्ट्रिय रुपमै स्थिति बिकराल बनेको बेला यो नगरी पनि अछुतो भने छैन । नगरको आन्तरिक आयलाई बढावा गर्न करप्रर्णालीलाई चुस्त दुरुस्त बनाईएको छ । आन्तरिक आयका श्रोतहरुको पहिचान गरी आय बृद्धिमा समेत प्रयाको थालनी गरिएको छ ।

स्रोत:नगर सूचना केन्द्र 

 तुलसीपुर उपमहानगरपालिका कार्यालय

तुलसीपुर, वैशाख १९ । तुलसीपुरमा रहेको सेन्टर माविको कक्षा आठमा पुगेपछि तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका नगरप्रमुख घनश्याम पाण्डेले आफ्नो परिचय दिए “ नमस्कार म घनश्याम पाण्डे, तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाको नगरप्रमुख” । उनले थपे “ विद्यालयमा तपाईका केही समस्या छन् भने मलाई भन्नुहोस् ” ।  सधै शिक्षक मात्रै आउने कक्षामा नगर प्रमुखलाई देख्दा विद्यार्थीहरु अक्क न वक्क परे । प्रमुख पाण्डेले विद्यार्थीहरुलाई पनि आफ्नो परिचय दिन आग्रह गरे । विद्यार्थीहरुले मेसैसँग परिचय पनि दिए । 
परिचय सकिए लगत्तै उनले फेरी विद्यार्थीलाई प्रश्न सोधे “आज कति गते हो , नेपाली र अँग्रेजीमा कस्ले भन्न सक्छ ?” ३५ जना जति विद्यार्थी रहेको कक्षामा कसैले पनि हात उठाएनन् । नगरप्रमुख पाण्डेले पाण्डेले नेपाली गते भन्न आग्रह गरे । सबैले हात उठाए । उनले थपे “विश्वव्यापीकरणको समयमा हामीले विश्वका सबै कुरा थाहा पाउनु आवश्यक छ ” विद्यार्थीहरुलाई उनले थप प्रश्न गरे “ के तिमीहरुलाई यो देशको राष्ट्रपतिको नाम थाहा छ ” कक्षाका आधा भन्दा धेरै विद्यार्थीहरुले हात उठाए ।  मेयरले अनुरोध गरेकी सीता वस्नेतले भनिन्  “ विद्यादेवी भण्डारी ” मेयर पाण्डेले उसलाई धन्यवाद दिदै फेरी प्रश्न गरे “ के तिमीहरुलाई उपराष्ट्रपतिको नाम थाहा छ ?” विद्यार्थी मध्ये कसैको पनि हात उठेन । सबै  चुपचाप भए । उनीहरु कसैले पनि जवाफ दिन सकेनन् । “ आठ कक्षामा पढ्ने विद्यार्थीले यत्ति कुरा पनि जान्दैनन् त ” मेयर पाण्डेले उनीहरुलाई हौस्याउँदै जवाफ भनिदिए “ नन्दकिशोर पुन ” विद्यार्थीले पहिल्यै थाहा पाएजस्तो गरि चुक्चुक्याए ।
तुलसीपुर उपमहानगर भित्रका सामुदायिक विद्यालयको अवस्था सुधार्नका लागि मेयर घनश्याम पाण्डेले यसरी नै विभिन्न विद्यालयको नियमित अनुगमन गर्ने भएका छन् । “शिक्षक र प्रधानाध्यापकहरुबाट मात्रै प्रगति विवरण थाहा पाएर हुँदैन, कस्तो छ भन्ने कुरा थाहा पाउन कहिलेकाही अनुगमन पनि गर्नुपर्दछ ” नगरप्रमुख पाण्डेले भने । विद्यालयका प्रधानाध्यापक भागवत पौडेलले मेयर नै कक्षाकोठामा आएर विद्यार्थीहरुलाई हौसला प्रदान गर्नु खुसीको कुरा भएको वताए । उनले भने “हामीले कस्तो काम गरिरहेका छौ भन्ने कुरा पनि थाहा हुन्छ ” । 
शिक्षण पृष्ठभुमिबाट राजनीतिमा आएका मेयर पाण्डेल २१ वर्षपछि कक्षाकोठामा पुगेर विद्यार्थीहरुसँग साक्षात्कार गर्न पाउँदा  खुसी लागेको वताए । उनले भने “ शिक्षण मेरो रुचिको क्षेत्र हो, तर अहिले भने अन्य कामले गर्दा यसमा समय दिन सकेको छैन ” । सामुदायिक विद्यालयको अवस्था सुधारेमा नीजि विद्यालयका वारेमा अनेक प्रश्न गर्नै नपर्ने वताउदै मेयर पाण्डेले महँगो पैसा तिरेर निजीमा पढाउने रहर कसैलाई पनि नभएको वताए । कक्षाकोठामा मेयर नै आएपछि आफुलाई खुसी लागेको विद्यार्थी इश्वर वलीले वताए । उनले भने “ मेयर जस्तो ठूलो मान्छे कक्षामा आएपछि रमाइलो हुने नै भयो ” 
तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका विभिन्न सामुदायिक विद्यालयमा मासिक रुपमा कक्षाकोठामा जाने कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने नगरप्रमुख पाण्डेले वताए । उनले सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धिका लागि उपमहानगरपालिकाले हरेक काम गर्न तयार रहेको पनि वताए । 
 

कक्षाकोठामा मेयर पाण्डे पढाउने गएपछि ........., कक्षाकोठामा मेयर पाण्डे पढाउन गएपछि ........., कक्षाकोठामा मेयर पाण्डे पढाउन गएपछि .........

तुलसीपुर, ९ वैशाख । तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका नगरप्रमुख घनश्याम पाण्डे र सभामुख कृष्णवहादुर महराका विचमा भेटवार्ता भएको छ । तुलसीपुरको समग्र विकासका सन्दर्भमा भएको भेटघाटमा सभामुख महराले बहुआयामिक योजनाहरुका लागि केन्द्रबाट पहल गर्ने वताएका थिए । उनले तुलसीपुरको विकासका लागि सडक, पूर्वाधार निर्माण र विमानस्थल नियमित सञ्चालनका लागि आफुले पहल गर्ने समेत वताएका थिए । सभामुख महराले विमानस्थलको धावनमार्ग तत्काल वृद्धि गरेर ठूला जहाजहरु अवतरण गर्ने वनाउन नगरप्रमुख पाण्डेलाई आग्रह समेत गरेका थिए । उनले तुलसीपुर उपमहानगरले वनाएको योजनाहरुको कार्यान्वयनका लागि प्रतिवद्ध भएर केन्द्रमा पहल गर्ने समेत वताएका थिए ।

यसैविच नगरप्रमुख पाण्डेले सभामुख महरालाई केन्द्रस्तरबाट सम्पन्न गर्न सकिने योजनाको माग पत्र पनि वुझाएका छन् । उनले वुझाएको योजनामा तुलसीपुर उपमहानगरपालिका वडा नम्वर १२ टरिगाउँस्थित दाङ्ग विमानस्थलको विस्तार तथा स्तरोन्नति र हवाई इन्धन डिपोको स्थापना र नियमित उडान सेवा, गुहारखोला, पातुखोला र अन्य सम्भावित खोलाहरुमा बाँध निर्माण गरी जलाशयुक्त बहुउद्देश्यीय परियोजना सञ्चालन, प्रदेशस्तरको जडिबुटी उद्यान, वनस्पति उद्यान र पुष्पबाटिका निर्माण, प्राविधिक विश्वविद्यालयको स्थापना, राप्ती शान्ती उद्यानमा प्रदेशस्तरको चिडियाखाना स्थापना, विभिन्न खोलाहरुमा बाँध निर्माण, एकिकृत जग्गा विकास तथा स्मार्ट सिटी निर्माण, संक्राममा पूर्व लडाकु वसेको ठाउँलाई राष्ट्रिय क्रान्ती संग्रहालय निर्माण गर्ने लगायतका योजनाहरु रहेका छन् । नगरप्रमुखबाट योजना सुनिसकेपछि सभामुख महराले योजनाको प्राथमिकताका आधारमा केन्द्रबाट पहल गर्ने वताएका थिए ।

नगर प्रमुख पाण्डे र सभामुख बिच भेटवार्ता

तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका सामुदायिक विद्यालयमा टिच फर नेपालले शिक्षक हस्तान्तरण गरेको छ । ग्रामिण समुदायमा रहेका विद्यालयहरुमा शिक्षकको व्यवस्थापन गर्ने उद्देश्यका साथमा टिचफर नेपालले शिक्षकहरु उपलब्ध गराएको हो । यसै शैक्षिक सत्रबाट तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका ९ वटा विद्यालयमा १९ जना शिक्षकहरुले अध्यापन गराउने टिचफर नेपालका कृष्ण केसीले बताउनुभयो ।

सामुदायिक विद्यालयका धेरै विद्यार्थी अनुत्तिर्ण हुने विज्ञान, गणित र अँग्रेजी विषयको अध्यापन गराउने पनि उहाँले जानकार दिनुभएको छ । केसीले २ वर्षका लागि शिक्षकहरुलाई विद्यालयमा पठाइएको र आवश्यकता अनुसार नयाँ शिक्षकहरु ल्याएर थप पनि गर्न सकिने बताउनु भयो । ‘४ हजार वढिबाट छानिएका शिक्षकहरुलाई हामीले पठाएका हौ’ केसीले भन्न्भयो ।

उनले परीक्षाबाट छानिएकाहरुलाई ४५ दिनको पूर्व शिक्षण तालिम दिइएको पनि उनले बताउनु भयो । उहाँले शिक्षकहरुलाई आवासको व्यवस्था भने विद्यालयले गर्नुपर्ने बताउनुभयो । ‘समुदायमै वसेर पढाउनुपर्ने हुन्छ, यसले गर्दा समुदायका समस्या पनि थाहा हुन्छ’ केसीले भन्नुभयो ।

तुलसीपुर उपमहानगरपालिका उपप्रमुख माया आचार्यको प्रमुख आतिथ्यतामा भएको कार्यक्रममा वोल्दै आचार्यले शिक्षाको गुणस्तरियता वृद्धिका लागि टिच फर नेपालले गरेको सहयोगको प्रशंसा गर्नुभएको थियो । उहाँले शिक्षाको विकासका लागि अभिभावक, विद्यार्थी र शिक्षकको त्रिपक्षिय सम्वन्ध राम्रो हुनुपर्ने बताउनु भयो । शिक्षाको विकास विना मुलुक समृद्ध नहुने भएकाले शिक्षाको विकासका लागि सबैले ध्यान दिनुपर्ने बताउनु भयो ।

कार्यक्रममा तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका प्रशासकीय अधिकृत टोपेन्द्र वहादुर केसीले टिच फर नेपालका शिक्षकहरुको अभिभावकत्व उपमहानगरले लिने बताउनुभयो । उहाँले तुलसीपुरमा अध्यापन गर्नका लागि आएका शिक्षकहरुलाई विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर वृद्धिका लागि काम गर्न आग्रह समेत गर्नुभएको थियो ।

कार्यक्रममा शिक्षकको रुपमा अध्यापन गर्न आएकी सीता थापाले उपमहानगरपालिकाले स्वागत कार्यक्रमको आयोजना गरेर आफुमा उर्जा भरेको बताउनुभयो । उहाँले विभिन्न अवसर हुँदाहुँदै पनि समाजसेवाको भावले टिचफर नेपालमा आवद्ध भएको बताउनुभयो । स्वयम्सेवक शिक्षकहरुले समुदायमै वसेर अध्यापन गराउने र आइतवार देखिनै अध्यापन कार्य
सुरु गर्ने पनि कार्यक्रममा जानकारी गराइएको थियो ।

कार्यक्रममा तुलसीपुर उपमहानगरपालिका शिक्षा शाखा प्रमुख भाष्कर गौतमले नगरप्रमुख घनश्याम पाण्डेको लिखित शुभकामना मन्तव्य राख्दै तुलसीपुरलाई शिक्षाको केन्द्रका रुपमा विकास गर्नका लागि आफु प्रतिवद्ध रहेको पनि बताउनुभयो । उहाँले टिच फर नेपालले योग्य शिक्षकको व्यवस्थापन गरेकोमा आभार समेत व्यक्त गर्नुभएको थियो । तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका शिक्षा संयोजक देवराज विकको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रमको सहजिकरण प्रेस संयोजक वसन्त विवश आचार्यले गर्नुभएको थियो ।

टिचफर नेपालले तुलसीपुरमा खटायो स्वयम्सेवक शिक्षक, टिचफर नेपालले तुलसीपुरमा खटायो स्वयम्सेवक शिक्षक